Polen çiçekli bitkilerin anterlerinde oluşan ve döllenmede rol olan erkek üreme birimidir. Polen 6 - 200 mm çapında değişik renklerde, şekillerde ve yapıdadır. Polen protein,vitamin,mineral madde ve enzimler bakımından çok zengin bir besin maddesidir. Arılar kovanın protein ihtiyacını karşılamak,yavruları beslemek için polen toplarlar ve bunları kovana taşıyarak petek gözlerinde depolarlar.

Polenin Bileşimi :

Polenin bileşiminde yaklaşık olarak %10 su, %20 ham protein, %28-35 karbonhidratlar, %3-4 kül ve flavonoidler, karotenoidler, vitaminler(C,E,B kompleksi), mineraller, tüm serbest aminoasitler, nukleik asit ve nukleositler, enzimler(100den fazla) ve büyütme faktörleri bulunur.

Polen Üretimi ve Muhafazası :

Polen ,polen tuzakları kullanılarak toplanmaktadır. Arının taşıdığı polen çeşitli tuzaklardan geçerken tuzak haznesinde birikir. Biriken polenler 1-2 gün aralıklarla boşaltılıp 42 C yi geçmeyen sıcaklıkta kurutma dolaplarında kurutulup su oranı %7-8 e düşürülür. Daha sonra eleklerden geçirilip temizlenen polen hava almayacak şekilde ambalajlanıp soğuk ortamda saklanır. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki polen toplamanın koloni performansı üzerinde önemli bir olumsuz etkisi yoktur.

• Kurutulmamış polen, oda sıcaklığında bir kaç gün içinde tüm besleyici değerlerini kaybetmektedir.
• Derin dondurucuda taze polen 1 yıla kadar saklanabilir (Dietz, 1975).
• Kurutulmuş polen oda sıcaklığında bir kaç ay, buz dolabında 1 yıl, buzlukta birkaç yıl saklanabilir. (Dietz ve Stephenson 1975 and 1980).
• Polen güneş ışığı almayacak kavanozlarda, kuru ve karanlık odalarda saklanmalıdır.

Polen Toplamada Dikkat Edilecek Konular :

• Zirai mücadele veya ilaçlama yapılan alanlardan polen toplanmamalıdır (Rai et al., 1977).
• Varroa mücadelesi veya hastalık olan kolonilerden polen toplanmamalıdır.
• Kovan içerisindeki pislik ve kırıntıların polene geçmeyeceği Polen tuzakları kullanılmalıdır.
• Nemli veya rutubetli yerlerde polen içerisinde maya ve küflerin oluşmaması için polen her gün toplanmalıdır.
• Polen taze olarak derin dondurucuda saklanmalı veya özel fırınlarda kurutulmalıdır.
• Kuru polende rutubet oranı % 10 u geçmemeli, ısı 40 0C üzerine çıkmamalıdır.

Polenin Fizyolojik Etkileri :

Artırıcı Etki	İyileştirici Etki
Atletik performans	Kanser (Hayvanlarda)
Sindirim kolaylığı	Soğuk algınlığı
Doku yenileme	Ağrı-apse
Genel canlılık	Erkekte kısırlık
Cilt canlılığı	Anemi
İştah	Yüksek tansiyon
Hemoglobin miktarı	Sinirsel ve endokrin rahatsızlıklar
Seksüel etki	Ülserler
Performans(Yarış atları)	-

Bilimsel Kanıtlar :

• Klinik çalışmalarda Polenin prostat problemlerinde (büyüme ve kansere kadar olan rahatsızlıklarda) ve alerji tedavisinde başarılı olarak kullanıldığı (Denis, 1966 and Ask-Upmark, 1967) bildirilmektedir.
• Polenle yapılan hayvan besleme denemelerinde iştah artırıcı ve kilo aldırıcı etkisi gözlenmiştir.
• Polenin bakteriostatic etkisi (Chauvin et al, 1952) ve antibacterial etkisi (Lavie, 1968)olduğu bildirilmiştir.
• Polenin hayvanları ve insanları radyasyon ve X ışınlarının olumsuz etkilerinden koruduğu (Wang et al., 1984; Hernuss et al., 1975, as cited in Schmidt and Buchmann, 1992) belirtilmiştir.

Polenin Kullanıldığı Alanlar :

• İlaç sanayiinde:Prostat problemlerinde, Alerjik vakalarda Astım tedavisinde.
• Yiyecek sanayiinde: Gıda desteği (Food supplement)
• Hasta, çocuk, yaşlı ve düşkünlerin beslenmesinde.
• Arı kolonilerinin beslenmesinde.
• Bombus arılarının beslenmesinde.
• Yarış atlarının beslenmesinde.
• Kozmetik sanayiinde.
• Polinasyon çalışmalarında.
• Çevre kirliliği çalışmalarında.